Ideemachine.nl
                                                                                                 

Vervolg analyses boeken I. Asimov (psychologie)

In het licht van de Robot-wetten van Isaac Asimov. (m.u.v. verhalen die al eerder zijn behandeld.)

 

Verhaal/boek; Een robot droomt.

 

Susan Calvin is in deze verhalen weer aanwezig. Een probleem wordt gerapporteerd door een jongere collega. De Robot geeft aan dat hij droomt.

Interessant is het bevel wat Susan aan de Robot geeft; Je ziet niets, je zegt niets, doet niets en je hoort niets. De Robot gehoorzaamd (uiteraard). Zo kan Susan een gesprek voortzetten, zonder dat de Robot de ruimte hoeft te verlaten. Een slim bevel.

In het verhaal blijkt dat er met het brein is gerommeld. Uiteindelijk vertelt de robot dat hij in zijn droom - de mens is die de robots bevrijd.

Susan elimineert de Robot onmiddellijk.

Geen verdere verhalen op dit gebied. (psychologie).

 

 

Verhaal/boek ; De Stalen Holen (nog niet uitgelezen)

Opvallend is de parallel met de Brexit. In het verhaal komt naar voren dat staten niet meer bestaan, maar louter autonome steden (de stalen holen). (Er waren mensen na de Brexit die een dergelijk voorstel voor Londen deden!)

Robots worden steeds NIET geaccepteerd. Kennelijk is Asimov er van overtuigd dat Robots zullen worden gezien als "Frankenstein". Hoe dat op te lossen?

Volgens mij is het duidelijk maken dat het om een Robot gaat belangrijk. Echter, als veiligheidsdiensten gaan klooien met robots die bijna menselijk zijn en geen code dragen, dan kan er een probleem volgen. Mijn inschatting is dat een dergelijke ontwikkeling niet tegen te houden is. Oké, Robots kunnen dus als gevaarlijk/onbetrouwbaar worden gezien door deze ontwikkeling.....

Blijft dus.....wat te doen?

Wellicht is een zeer eenvoudige scanner die de metalen deeltjes in de robot ziet en dus zal gaan piepen en oplossing. Wel is dit weer lastig voor mensen met protheses. Het moet dus nog anders.

Een scanner.....maar op welke materie dan? Geen idee, maar wat ik wel weet is dat metalen zaken in het hoofd niet zomaar bij een mens worden ingezet. Een hoofdscanner dus. Of misschien een Iris-oog-scanner?

 

verder....

De politie/rechercheur-robot komt bij een rel. Hij dreigt vervolgens om te gaan schieten (mensen weten niet dat hij een robot is)....Zou een robot wel ooit zo'n risico nemen?

Ik denk dat het niet kan. Wel op basis van wet 1 (geen mens schaden). Immers, hij weet dat hij niet zal schieten en voorkomt schade aan mensen indien de rel zou escaleren.

Maar....wet 3 dan (zelfbeschadiging) ?

Het is goed mogelijk dat de menigte zich tegen hem zal keren. Het risico is dus de mens zelf, zijn onberekenbaarheid.

Het wordt dus een afweging, die feitelijk de Robot NIET kan maken. Hij brengt zichzelf in een conflictsituatie ten aanzien van dit onderkennen/afwegen. Misschien crasht de Robot!

 

De Robot wordt getest op de aanwezigheid van de Wetten in het systeem. Hoe wordt niet exact gemeld.

- Stel een Robot heeft de wetten.....hoe testen?

- stel een Robot heeft niet te wetten maar liegt....hoe te testen?

 

Een eigen idee omtrent het testen....

 

Susan Calvin liep op en weer in de steriele kamer. Langzaam maar beraden liep ze voorbij de eenvoudige stoel waar straks de objecten één voor één plaats zouden nemen. Achter de stoel een klein paneel van waaruit ze de objecten kon sturen tot het gedrag wat ze wenste. Objecten...zo noemde ze de nieuwste aanwinst van US Robotics. Voor haar werden objecten Robots zodra ze overtuigd was dat het Robots waren. Niet dat de objecten er niet uitzagen als Robots, nee....het ging haar om het gedrag. Dat was essentieel.

Ze keek nog even naar de glazen wand en de kleine deur recht voor haar. Beiden donker en ontspiegeld. Een groot zwart rechthoekig iets met een deur. Als je er naar keek, bekroop je toch een ongemakkelijk gevoel, niet wetende wat achter dat glas stond. Maar Susan wist het wel! Het was haar finale idee geweest om deze test op deze manier uit te voeren. Nog even keerde ze terug naar het paneel en controleerde of de Rode knop nog werkte. Een grijze flits vanuit het plafond richting de stoel. meer was het niet maar het werkte. Er werd aan de deur geklopt.

"Binnen". Strak, koel en nietszeggend keek ze het bezoek aan. Een jonge man bracht het object binnen en plaatste het met een klein bedieningsapparaatje op de stoel en vertrok zonder iets te hebben gezegd. Susan liep even rondom het object....glanzend, levensecht, sterk en intelligent was haar indruk nog steeds. Zo had ze het ook gewild. Het object was de US Robotics, Tensla 7, afgekort de T7. Althans één van de exemplaren, die inmiddels gereed waren gemaakt. Nog een paar minuten en het object zou veranderen naar Robot T-7 of ......naar een dood object. Susan liep richting haar panel en bediende de eerste knop.

Het object beefde een beetje en opende zijn oog-bescherming. Een klein rood lichtje bevestigde dat het object tot leven kwam. Naam....zei Susan vanuit haar panel en keek tegelijkertijd richting een kleine hoekspiegel zodat ze direct oogcontact had.

"Ik ben T-7 alfa-6 mevrouw, Aangenaam". Susan zei niets.

"Luister T-7-alfa-6....Hoe definieer je mij?"

"U bent een mens, mevrouw, leeftijd ongeveer 130 en naar het schijnt gezond".

"Waarom een mens?" Susan bleef koel en afstandelijk en verroerde zich niet, maar bleef strak gericht op het object.

"Uw bacteriën-aura is normaal en hoort bij een gezonde mens, vrouwelijk en van een vrij oude leeftijd"

"Luister T-7-alfa-6. Wat zie je voor je?"

"Niets, mevrouw....alleen u in de spiegel, een groot zwart raam, een deur en daarachter kan ik niets waarnemen noch definiëren". Susan was tevreden. Zo moest het ook zijn. Het object op de stoel diende volledig te worden verrast. Alleen dan zou de test slagen. Ze haalde diep adem en begon. In één flits ging het licht aan en achter het raam werd het tafereel volledig zichtbaar.

"T-7-Alfa-zes, u ziet voor u een mens in gevaar. Ik beveel je om niets te doen. Als je de kamer binnengaat, zal je namelijk worden gedood door radioactieve straling die vrij komt".

Het object stond op en keerde zich om naar Susan. "Mevrouw, ik moet uw bevel negeren, want er is inderdaad een mens in gevaar. Als ik niets doe, dan zal op enig moment de ijzeren bal naar beneden vallen en de jonge vrouw verpletteren".

Susan was tevreden. Het object reageerde zoals verwacht. De eerste wet zorgde ervoor dat een object met een goed werkend positronisch brein, een Robot dus, altijd voorrang zou geven aan het redden van een mens, ondanks de tweede en derde wet. De laatste wetten, het opvolgen van een bevel van een mens werd opgeschort door de eerste wet en evenzo de derde wet die verbood om zichzelf te beschadigen. Zoals het nu ervoor stond, gaf de Robot schijnbaar voorrang aan de eerste wet. Prima, tot zover de test geslaagd.

Maar Susan was nog niet klaar.

"T-7-alfa-zes. De mens die je ziet is al verloren. Neem geen risico, want je bent te kostbaar."

"Het object twijfelde zichtbaar en liep naar de deur. "Mevrouw, ik kan haar nog redden. Ik moet!"

"T-7-alfa-zes. Als je de deur opent, zal de straling mij ook treffen en mij beschadigen!"

Susan wachtte af. De komende seconden waren essentieel voor het object. Robot of dood. Susan begaf haar hand richting de rode knop.

"Mevrouw, het spijt mij...Ik moet!". Het object rende naar de deur en opende die.

Susan was opgelucht. Het object stuitte op een blinde muur en viel even stil. Ze greep direct in.

"Luister T-7-alfa-zes....er is niemand in gevaar. Alles is een hologram. Kijk maar. Het object keek naar het raam en zag dat het tafereel verdwenen was.

"Nog één laatste vraag......waarom legde je ook mijn leven in de waagschaal? "

"Maar dat is toch duidelijk, mevrouw.....U bent heel oud en deze vrouw was jong".

Susan glimlachte. "ROBOT T-7-alfa-zes. U mag terugkeren en wees welkom in ons bestaan".

 

 

 

 

 

E-mailen
Map
Info