www.ideemachine.nl (Robots&Zo)
                                                                                                 

M'boto.

 

De setting.....Hoofd-Decor 1 en 2

 

                                  Het huis                                                                          De schuur

 

Moeder Alida woonde alleen in het huis. Al jaren geleden was haar man, Alfredo, overleden. Ondanks de schijnbare eenzaamheid vond ze het leven op de oude boerderij zoals het moest zijn. Het hoorde erbij.....menselijke eenzaamheid en.... wachten op de dood. Zo was het altijd geweest en zo zou het ook blijven. Soms kwam er post of één van haar kinderen voorbij. Het bracht haar niet veel. Een nietszeggende brief met één of ander stompzinnig aanbod om te kopen en de kinderen...nou ja, ze voelde dat het bezoek vooral was ingegeven door medelijden en haast. Het bezoek ging dus even snel voorbij als de brief naar de prullenbak. Ik had het al verklapt. De eenzaamheid was schijnbaar, maar dat vertel ik je zo meteen. En de dood....bleef maar op zich wachten, gelukkig maar, want de kleine dingen gaven haar nog een beetje plezier.

 

                                                                        Moeder Alida

 

Achter het hoofd-decor.....de 2e wereld.

 

In deze wereld was alles anders. Geen eenzaamheid, nee zeker niet, maar wel evenzo het wachten op de dood. De dood was juist hier niet ver weg. De ouderen wisten dat maar al te goed. En enkele dapperen hadden zich gewaagd buiten hun wereld om dit ook te ontdekken. Sommigen kwamen namelijk niet terug. En anderen spraken van woeste dingen daarbuiten, die net zo gevaarlijk waren als de ontblote draden bij het knipperlicht. Weer anderen spraken van vele werelden en zagen lichten ver weg en hoog in het donker. 

Hoe dan ook, hun wereld was die van het duisternis. Het licht bevond zich in een grote bol buiten hun wereld en ook als kleinere lichtbolletjes in het huis, maar nooit beneden of op de bovenste verdiepingen. Nee, daar heerste de duisternis. De bewoners van de schuur leefden nog meer in het duister. Daar kwam het licht bijna nooit.  

De bewoners nabij het huis hadden het prima. Eten kwam gewoon van boven door de spleten naar beneden dwarrelen en anderen haalden het eenvoudig uit het woongedeelte van het huis. De grote stapper, zoals ze moeder Alida noemden, liet voldoende staan voor deze scharrelaars. Kaas, graan, eieren, te veel om op te noemen. Dat was haar pleziertje!

Hoe anders was het leven bij de schuur. Daar was nauwelijks te eten en als er eten was dan was het vies. Aardappel en fruitschillen werden soms gevonden op een hoop vlak achter de poort. Water genoeg, dat wel, maar daar werd je niet dik van. Nee, hier was het leven niet alleen het grote wachten op de dood, die vaker kwam, maar ook zwaar.

Eeuwenlang leefden de bewoners van het huis en de schuur afzonderlijk van elkaar. Een enkele keer kwam men elkaar tegen, maar het wantrouwen was groter dan de nieuwsgierigheid. Niet zo gek, want daar waar men elkander tegenkwam, was het terrein van de grote sloper.

 

 

 

                                                                       De grote sloper

 

Het duurde dus erg lang voordat het contact plaats vond. En vanaf dat moment.....ging alles fout!

Om dit duidelijk te maken zal ik wat meer over de bewoners kenbaar moeten maken.

 

                                                    Ratten                   en                    Muizen

 

Ratten en Muizen. Er waren echte ratten en echte muizen, nare muizen, aardige muizen, schuurmuizen, vieze ratten, schone ratten, muis-muizen, veldmuizen, huismuizen, bosmuizen, mistmuizen, sla-ratten, slootratten, vuilnisratten, huisratten, albino's, slimmer muizen, domme ratten, schuurratten, gevaarlijke ratten en evenzo gevaarlijke muizen, beschaafde ratten en muizen....van alles wat dus!

Beschaafde ratten en muizen?

Jazeker, bij het huis woonde de beschaafde muizen en ratten. Nou ja, dat vonden ze van zichzelf dan. Ze wisten meer, deden meer, konden meer en piepten zelfs Frans met elkaar.

Nabij de schuur was het geheel anders. Ook daar dus allerlei ratten en muizen maar deze hielden meer van de natuur, het stro, het water onder in de kelders en vooral van dansen, muziek en gebrabbel met elkaar.

 

 

 

Uiteraard vonden de beschaafde muizen en ratten dat de duistere schuur maar een rotzooitje was en zodoende zond men een enkele keer een rat of een muis om uit te zoeken hoe het daar zat. De meeste keren kwamen de zendelingen terug met een eenvoudige boodschap. Daar in de schuur was niet veel. Weinig eten, veel geklets en vooral veel te warm. Warm was het inderdaad in de schuur, vanwege al het hooi. Je moest er goed tegenkunnen, want de warmte was slopend voor de huisratten en huismuizen.

Maar op een dag kwam er een zendeling terug met een ander verhaal. Onder het hooi van de zolder lag een wit goedje. Wat het was, wist niemand, ook de beschaafde muizen en ratten niet. Toch nam de zendeling het mee en toen een bevallige muizen-dame het per ongeluk op haar kop kreeg, veranderde de bruine haren in glimmende stroken mooi zwart haar. Een nieuwe mode werd snel gevonden en de zendeling kreeg de opdracht om meer uit te zoeken wat daar in de schuur allemaal te vinden was. Het was verder niet veel, maar de Huis-Koning had genoeg gehoord.

 

                                                                        De Huis-Koning

 

De opdracht van de Huis-Koning;

"Ga naar de schuur en maak - in de naam van beschaving - de vrije schuur tot MIJN schuur". En zo gingen een aantal beschaafde ratten en muizen, echte pioniers, naar de schuur en zij maakten de schuur tot Des Konings-schuur en doopte het in de naam van Koning Loepold II. De Koning was blij en trots. Het grootste vrije gebied was nu van hem. En hij kneep de bewoners. Hij kneep zo hard dat er zelfs minder muizen en ratten werden geboren. Dit knijpen was echter wel nodig, want de vrije schuurmuizen en ratten, wilden eigenlijk helemaal geen beschaving. Ze protesteerden tegen de Koning, maar dat bracht niets goed. De woede van de vrije muizen en ratten - die eigenlijk helemaal niet vrij meer waren - werd snel onderdrukt door een leger van beschaafde muizen en ratten. De bewoners van de schuur werden zo ongelukkig dat er geen zin meer was om kleine muisjes en kleine ratjes te maken. Het hof van de Koning hoorde van dit en besloot dat het anders moest. Minder knijpen, maar nog wel veel witgoed (zo noemde men de onbekende stof onder het hooi) verplaatsen naar het huis, het huis van de Koning.

Het witgoed bleef komen naar het huis en de beschaafde muizen en ratten gaven iets van hun beschaving aan de vrije muizen en ratten. Enkele namen dit over en dat leidde tot vreemde figuren.

 

 

                                                                       Vreemde figuren.....

 

Maar er kwamen meer veranderingen. Alles voor de beschaving vond de Koning. En zo gebeurde het. De schuur werd opgedeeld in hokjes met elk een verschillende naam en deze stukjes werden ook weer verdeeld in nog kleinere stukjes. Elk van die stukjes kreeg ook een eigen naam en uiteraard ook een beschaafde bestuurder. De schuurmuizen en ratten vonden het maar een gedoe. Plots kwamen er ook beschavings-scholen en veel schuurratten en muizen moesten werken bij het hooi om het witgoed te transporteren. Het was zwaar werk, maar wie niet wilde, kreeg weinig te eten.

En zo ging het leventje in de schuur een tijd door, totdat bijna iedereen ook Frans piepte. Intussen werd het nog erger......het dansen raakte in vergetelheid en iets anders kwam ervoor in de plaats. De beschaafde ratten en muizen hadden nog iets speciaals, een onzichtbare God. Voor de schuurmuizen en ratten was dit iets vreemds. Een God hadden ze niet, slechts de rivier onder in de schuur, de warmte van het hooi en natuurlijk de grote verwoester. Meer was ook niet nodig en deze waren helemaal niet onzichtbaar! Maar ja, tegen de priester-beschavings-ratten en muizen kon men niet op. Zij waren geleerd en moesten het dus wel weten. En zo volgde er een massale bekering.

 

                                                            Een priester-beschavings-muis

 

Na jaren groeide de onenigheid en sommige schuurratten en muizen vonden het allemaal maar niets meer. Zij waren bij de huismuizen en ratten op school geweest en wel bij het huis. Weg van de schuur zagen zij het goede leven van de huismuizen en ratten. Ook zagen ze dat er ongelofelijk veel eten daar zomaar naar beneden viel. De grote stapper zorgde elke dag voor vers graan, fruit en melk. Grote vraagtekens kwamen bij hen op. Waarom is onze schuur nog zo arm? en dat soort vragen.......

Deze vragen nam men mee naar de schuur en zo gingen steeds meer schuurbewoners dezelfde vraag stellen. Waarom blijven zij zo rijk en wij arm? Wij hebben toch het witgoed? en dat soort vragen.....

 

EN HIER BEGINT HET IDEE........ (helaas is dit idee niet voor kleine kinderen!)

 

De hoofdpersonen.

1. Josef Kisivobu, zwarte Rat uit de schuur. 1e president van de 1e Schuur-Republiek

 

2. Patrick Lamamba, veldmuis uit de schuur, 1e premier van de 1e Schuur-Republiek

 

 

3. Moise Tsjumbe, bosmuis uit de schuur, politicus uit de Noordelijke hallen van de Schuur.

 

4. Sese M'boto, rioolrat uit de Schuur, soldaat van de 1e Schuur-Republiek

 

 

Eerste bedrijf, schuur, toespraak Patrick Lamamba, 1960.

 

 

"Majesteit...... Koning Buitenwijn van het Huis, President Kisivobu van de 1e Schuur-Republiek en U Lotgenoten, ja lotgenoten! Lamamba priemde met zijn wijsvinger richting de zaal U ziet mij hier staan....en ik wil u zeggen dat men dat niet was gepland. Maar...........U heeft recht op een uitgesproken waarheid. Ik neem dat recht U allen te informeren over deze harde waarheid. De waarheid zo recht als de rivier die onder ons stroomt. De rivier die alles neemt en geeft. Van water, tot mist, van vis tot het witte goed op de zolder van onze Schuur. Het witte Goed....(zijn toon werd donkerder) het heeft ons veel gebracht, zelfs een Koning. Een koning van het Huis die.....(er viel een ijzige stilte en sommige zuchtten zwaar)....die maar al te graag hier nog wenste te zijn om zijn witte goed veilig te stellen.

De zaal keek ademloos naar de Koning, maar die vertrok geen spier.

Wij vieren vandaag de onafhankelijkheid van onze Republiek. Onze eigen Republiek, de Schuur. Eindelijk kunnen wij geheel los geraken van onze vroegere bezetter.... (een heftig gemompel was het gevolg). Stilte graag....Ja, een bezetter. Natuurlijk bracht het Huis ons voedsel, onderwijs, een Koning, een God en vooral veel werk. Maar dat is het juist nu. Al het werk werd gedaan door ons, ons, wij schuurmuizen en ratten. (een instemmend geroezemoes) En....de huisbewoners wachtte af totdat het witte goed de onderzalen van het huis binnen werd gebracht. (wederom een onrust in de zaal) En wij....ja jullie! krijgen een schamel loon voor al het harde werken. (De zaal reageerde en een enkeling hief zelfs zijn vuist op). Een vernederende slavernij ons opgelegd door het Huis, vervolgde Lamamba.

De Koning keek heel even naar de President, maar die reageerde niet. Wat kon hij ook doen? Daar stond zijn premier die veel aanhang had. Eigenlijk had hij de President moeten worden, maar door een beetje wit goed te geven aan sommige belangrijke figuren, had Kisivobu de hoofdprijs binnen kunnen halen.

Lamamba ging verder...., terwijl zijn kop rood was aangelopen.

Wij, de Schuur moeten nu samen verder, maar wel verder zonder de bezetter. Een bezetter die uit egoïsme handelde en uit de naam van God de Schuur beroofde van zijn meest kostbare. De zaal hield zijn adem in.... Ja... U begrijpt het wel....ik bedoel niet alleen de beroving van het witte goed. Nee, de beroving van onze Schuur-ziel. Waar zijn onze dansen gebleven bij de oevers van de rivier? Zegt u het maar....ik neem aan dat de Koning niet voor ons zal dansen, maar U....U danste avonden vol en nu niet meer. (dit was een reinste belediging en ongekend, maar Lamamba ging onverstoord verder.)

Te moe om te dansen van al het harde werk? Bezig met het maken van parapluutjes? ...maar waarvoor dan? Het regent hier alleen maar krokodillentranen van een Koning die een stukje land moet gaan missen. De zaal lachte...en het leed was geschied.  

Toen de zaal bijna uitgelachen was, stond de Koning op, groette de President en liet Lamamba achter voor wat het was. Kort na het vertrek werd de speecher van het spreekgestoelte gehaald onder boze blikken van de President en de rest van de Ministers. Lamamba had een grijs op zijn gezicht....

Maar lachte hij niet te vroeg?

 

Eerste bedrijf, Schuur, diner, gesprek tussen Lamamba, Kisovobu en Koning Buitenwijn, enkele uren na de speech. 

 

"Sire, er is ook levend gekookte kreeft voor u". (de voertaal is Frans)

Met deze zin begon een kort gesprek tussen de Huis-Koning, Schuur-President en diens Premier. Interessant omdat de stemming gedaald was tot het vriespunt. Iets wat eigenlijk onmogelijk is in de Schuur, want daar is het altijd bloed verziekend warm.

"Dank U, President, U (en hij legde de nadruk op de U) bent heel vriendelijk! (Het was duidelijk dat de koning nog steeds ontstemd was over de speech van de Premier).

"Sire, mocht U mij niet vriendelijk vinden....verwijs ik toch naar het Koloniale verleden die mij tot deze speech heeft gebracht."

De Koning keek verbaast en had niet verwacht dat de Premier direct weer in de aanval zou gaan. 

"Uw verwijzing Premier, naar het verleden, het is ons duidelijk al denken wij daar geheel anders over. Echter, het verwijt treft geen doel....wij zitten nu nochtans aan dezelfde tafel. Het heden is van belang nu de Schuur een eigen weg inslaat?"

"Geheel mee eens, Sire, maar toch kunt U niet ontkennen dat een dergelijk gevolg immer een negatieve oorzaak heeft?"

"Juist premier, daar ben ik het niet mee eens...." (De Koning werd onderbroken door de President die vreesde voor een escalatie).

"Sire, mijn excuus, ik vermoed dat de soep niet zo heet is, als deze wordt gedronken, toch Premier...?"

(Lamamba begreep het gevraagde. Hij wist dat zijn President goede kaarten in handen wilde behouden en niet wenste dat dit teniet zou worden gedaan. Zeker nu de Schuur pas enkele uren op eigen benen stond. Lamamba was hier mee oneens. Eigen benen = eigen benen., zo vond hij. Omdat de boodschap door de Schuur al was verspreid, meende Lamamba dat hij hier bij het diner wat gas terug kon geven. Niet voor de Koning, maar voor de President.)

"Sire, mijn President heeft gelijk". Het is niet persoonlijk bedoeld en ik heb mij wellicht te veel laten leiden door mijn emoties".

"Begrijpelijk Premier.....het is ook nogal warm hier...."

En zo eindigde een gespannen situatie met een sisser. Althans dat dacht Lamamba. Maar hij had ongelijk en besefte niet dat zijn speech zijn gehele verdere leven zou bepalen, want hoe dan ook....de agressieve boodschap was verspreid en niet alleen in de Schuur, nee, ook in het Huis werd al snel bekend hoe de Schuur werkelijk over het Huis dacht.

 

Wordt niet verder afgemaakt, aangezien het idee leidend is. Het vervolg zou eruit zien als hieronder weergegeven....het Koningsdrama betreft dus de situatie van Congo na de onafhankelijkheid in 1960 en de perikelen daarna tot de machtsgreep van Mobutu. Hoofdpersoon is dus Lamamba = Patrice Lulumba.

 

 

 

 

 

 

 

In de eerste dagen na de onafhankelijkheid brak meteen onrust uit. Toen Congolese militairen van de Force Publique ter ore kwam dat zij geen loonsverhoging kregen maar ambtenaren wel, en hun Belgische bevelhebber hen   liet weten dat ze niet moesten klagen, brak een muiterij uit in de   hoofdstad. Blanken sloegen met duizenden op de vlucht, bevreesd als ze waren   voor een grootschalige wraakoefening van de Congolezen. (vrouwen werden verkracht)

 

België stuurde parachutisten om te interveniëren en zijn onderdanen in   veiligheid te brengen. De kersverse Congolese regering bleek het eigen leger   niet in de hand te kunnen houden. De chaos verspreidde zich in de weken   daarna razendsnel over Congo.

 

Op 11 juli 1960 verklaarde Tsjonba de provincie Katanga zich onafhankelijk van Congo.   Katanga, in het zuidoosten van Congo, was rijk aan grondstoffen. België, dat   mijnbouwbelangen had in Katanga, gaf goedkeuring aan de zelfstandige koers   van Moise Tshombe, de zelfverklaarde leider van Katanga.

 

Patrice Lumumba verzette zich tegen de afscheuring van Katanga. Veel geweld.De premier   riep de hulp in van de Verenigde Naties. Op 14 juli 1960 nam de   veiligheidsraad resolutie 143 aan waarin België werd opgeroepen zijn troepen   terug te trekken uit Katanga.

 

Om de druk op België en andere westerse landen (met name de Verenigde Staten)   op te voeren, dreigde Lumumba de steun in te roepen van de Sovjet-Unie.   Moskou verklaarde maar al te graag die steun te willen verlenen.   VN-secretaris-generaal Dag Hammarskjöld weigerde om op aandringen van   Lumumba gewapend te interveniëren in Katanga. Hammarskjöld voerde wel de   diplomatieke druk op België op. Onafhankelijk Congo mocht wat Hammarskjöld   betreft niet uiteenvallen.

 

Op 8 augustus 1960 werd Kasai, een provincie naast Katanga, uitgeroepen tot   zelfstandige staat. Lumumba, geconfronteerd met een tweede afscheiding,   maakte zijn dreigement waar en riep de steun van de Russen in. Die stuurden   soldaten naar Katanga, en pas na zeer bloedige gevechten en een blokkade van de   Congolese luchthavens zouden de Russen begin september hun luchtbrug naar   Katanga stopzetten.

 

Intussen was de relatie tussen premier Lumumba en president Kasavubu   onherstelbaar verstoord. De wedijver tussen president en premier had de   eerste regering van onafhankelijk Congo uiteen doen vallen. Op 5 september   onthief Kasavubu Lumumba uit zijn functie. Die weigerde en onthief op zijn   beurt Kasavubu uit zijn functie.

 

Op 14 september 1960 verscheen legerleider Mobutu op het hoogste politieke   toneel. Gesteund door de CIA, die in Lumumba een gevaar zag wegens zijn   samenwerking met de Russen, pleegde Mobutu een coup en ‘ontsloeg’ Lumumba en   Kasavubu. Het zou het begin van het einde blijken van Patrice Lumumba.

 

Lumumba werd onder huisarrest geplaatst, waar hij eind november uit werd   vrijgelaten. Op 1 december werd hij in Kasai opgepakt door soldaten loyaal   aan Mobutu. Lumumba werd overgeleverd aan zijn politieke vijanden in   Katanga. Na publieke vernederingen (het opeten van zijn eigen toespraken   voor het oog van de pers) verdween hij. Enkele weken later werd duidelijk   dat Lumumba was vermoord. In 2001 zou een Belgische onderzoekscommissie   vaststellen dat Patrice Lumumba doodgeschoten was door Congolese soldaten,   vermoedelijk met medeweten van Belgische officieren. De eerste premier van   onafhankelijk Congo zou na zijn dood in stukken zijn gesneden, begraven,   weer opgegraven en in zuur opgelost.

 

De ‘Congo-crisis’ zou zich voortslepen tot 1965, toen Mobutu wederom de macht   greep, ditmaal om die tot 1997 vast te houden. De VN lanceerden nog   verschillende militaire interventies om verdere desintegratie van Congo te   voorkomen en de honderdduizenden ontheemden te beschermen. VN-baas   Hammarskjöld zou het niet allemaal meer meemaken: in de nacht van 17 op 18   september 1961 overleed hij toen het vliegtuig waar hij in zat neerstortte   in Congo. De oorzaak van de crash is nooit opgehelderd.

 

 

 

 

 

E-mailen
Map
Info